Metroloji Okulu'nda




Bu tablolar, OIML-R76 Bölüm 1 "Otomatik olmayan tartı aletleri, metrolojik ve teknik gereklilikler" yayını baz alınarak hazırlanmıştır. Bu yayın, cihazların yasal (ticari) ölçümlerde kullanım şartlarını belirler. Ticari amaçlı kullanım söz konusu değilse, kullanıcı hata paylarını kendi kullanım toleranslarından yola çıkarak da belirleyebilir.

C2a) Tartı Aletleri Sınıflandırma Tablosu

Doğruluk sınıfı Verifikasyon

skala aralığı

Verifikasyon skala aralığı sayısı

( n = Max / e )

Minimum kapasite

(Min. alt limit)

minimum maksimum
Özel (I) 0,001 g £ e (*) 50 000 (**) - 100 e
Yüksek (II) 0,001 g £ e £ 0,05 g

0,1 g £ e

100

5 000

100 000

100 000

20 e

50 e

Orta (III) 0,1 g £ e £ 2 g

5 g £ e

100

500

10 000

10 000

20 e

20 e

Vasat (IIII) 5 g £ e 100 1 000 10 e

* 1 mg'dan daha küçük değerler için test işlemi, ağırlıkların belirsizliği nedeniyle normalde uygulanabilir değildir.
** (I) sınıfından olduğu halde, tartı aletinin taksimat değeri 0,1 mg'dan küçükse, taksimat sayısı 50000'den küçük olabilir.
*** Çok kademeli cihazlarda her kademe, ayrı bir tartı aleti olarak ele alınır.

Burada sözü geçen verifikasyon skala aralığı e, yardımcı (ek) gösterim cihazı olmaksızın taksimatlandırılmış tartı aletleri için, taksimat değeri d'ye eşittir.

C2b) Tartı Aletleri Hata Payı Tablosu

Aşağıdaki tabloda belirtilen hata payları, ilk verifikasyon için (hiç kullanılmamış cihazlar) verilmiş olup, kullanılmış terazilerdeki periyodik testlerde, tablodaki değerlerin iki katı alınır.

(İlk verifikasyonda)
izin verilen
maksimum hatalar
"m" yüklemesi için (verifikasyon skala aralığı biriminden)
Sınıf (I) Sınıf (II) Sınıf (III) Sınıf (IIII)
± 0,5 e 0 £ m £ 50 000 0 £ m £ 5000 0 £ m £ 500 0 £ m £ 50
± 1 e 50 000 < m £ 200 000 5 000 < m £ 20 000 500 < m £ 2 000 50 < m £ 200
± 1,5 e 200 000 £ m 20 000 < m £ 100 000 2 000 < m £ 10 000 200 < m £ 1000

 

Örnek: Maksimum kapasitesi 150 kg, Taksimat değeri 20 g olan bir tartı aletinin ticari kullanıma yönelik sınıfını ve hata paylarını belirleyecek olursak;

(e = d = 20 g) n = Max./e = 150 000g / 20g = 7500 olduğuna göre (III) sınıf (orta doğruluklu) olması gerekir.
Bu durumda periyodik verifikasyon için hata payları:

( 500 e = 500x20g = 10 kg ) 0 _ 10 kg arası ± 1e = 20 g
( 2 000 e = 2 000 x 20g = 40 kg ) 10 _ 40 kg arası ± 2e = 40 g
( 10 000 e = 10 000 x 20g = 200 kg ) 40 _ 150 kg arası ± 3e = 60 g olacaktır.